13 Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm mới nhất

Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm

Tổng hợp những bài làm văn Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm hay nhất của các bạn học sinh giỏi văn đạt điểm cao. Mời các bạn đọc tham khảo và dựa vào đây viết cho mình một bài văn Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm thật hay. Chúc các bạn luôn luôn học tập tốt.

Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm – Bài làm 1

Bên nuôi con, những bà mẹ Việt Nam cất lên lời hát ru êm đềm đưa con vào giấc ngủ, nuôi tâm hồn con lớn lên từ tâm hồn dân tộc. Từ cái cò, cái vạc, bài học đấu đời của con bắt đầu:

Con cò mà đi ăn đêm…

Lời ca dao buồn man mác như kể về thân phận của một con người. Đọc bài ca dao, ta có thể cảm nhận ngay đây là một bài ca dao mang tính chất ngụ ngôn độc đáo. Liên tưởng của cuộc sống cao đẹp được tác giả trình bày qua con cò đi kiếm ăn bị gặp nạn.

Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao.

Chỉ đọc hai câu lục bát thôi ta có thể hình dung đuọc cảnh cụ thể,. sinh động mà nhân vật trọng tâm lại là “con cò”.

Thường thì cò đi kiếm ăn vào ban ngày, ở đây tại sao cò phải đi ăn đêm? Người đọc có thể tự trả lời bỏi vi cò nghèo, gia đình cò không đủ thức ăn để sinh sống. Mở đầu, bài ca dao đã gợi được sự thông cảm, cuốn hút. Với từ “mà” ta nghe như nửa thương xót, nửa như trách móc đồng thời cũng muốn giới thiệu trước điều bất thường sẽ xẩy ra: Đậu phải cành mềm lộn có xuống ao.
Chi tiết “lộn cổ xuống ao” đã đưa chúng ta đến giai đoạn chính căng thẳng nhất. Những từ ngữ “đậu phải”, “lộn cổ” nghe thật xót xa, đau lòng. Có lẽ cò không chỉ buồn vì cái chết đang kế bên mà còn buồn vì tất cả như quay lưng đi, như trách móc cò. Nhờ nghệ thuật dùng từ độc đáo tác giả đã giúp chúng ta cảm thông với tâm sự của cò.

“Ông ơi! Ông vớt tôi nao

Tôi có lòng nào, ông hãy xáo măng

Có xáo thì xáo nước trong

đừng xáo nước đục đau lòng, cò con.

Từ “ông” mà con cò gọi ta có thể hiểu như đó là tác giả, một người duy nhất chứng kiến cảnh đau thương đó. Nếu ta cho “con cò” là tượng trưng cho nhân dân lao động nghèo khổ, bị bóc lột nặng nề. Phải đi kiếm ăn vào ban đêm thì “ông” cũng có nghĩa là nhân dân, là người dân chứng kiến một người khác gặp nạn và nghe được lời khan khoản.

“Ông ơi! Ông vớt tôi nao”

Lời khẩn cầu của cò hoàn toàn không phải vì sự sống mà muốn giãi bày tâm lòng trong sạch của mình:

“Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng”

Rõ ràng là cò không sợ chết mà cò muốn đem cái chết của mình để chứng minh cho tấm lòng trong sạch khi sa vào đường cùng ngõ cụt, ước muốn sau cùng của cò là:

Có xáo thì xáo nước trong
Đừng xáo nước đục dau long cò con.

Cò muốn chết trong “nước trong”. Nếu phải chọn một trong hai cái chết, cò vẫn xin đứng để cho cò chết trong “nước đục”. Đó là điều đau đón, tủi lòng. Chi tiết “cỏ con” khiến ta có suy nghĩ. Có thể đây là một con cò còn bé chưa đủ lông cánh vừa mới lớn lên, tập tênh đi kiếm ăn để sống, chưa hiểu biết gi nhiều nên lầm lỡ “đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao”. Hoặc “cò con” lá thế hệ sau mà khi chết con cò không muốn cho thế hệ mai sau phải “đau lòng”.

Dù gì đi nữa thì lời van xin của cò con cũng mang nhiều trắc ẩn khiến ta liên tưởng đến hình ảnh những người nông dân, người lao động Việt Nam sống cuộc đời bần hàn, lam lũ, đôi khi họ trở thành những “con cò đi ăn đêm”. Với tính tình đôn hậu, tấm lòng trong sáng khi bị sa vào cạm bẫy, vào bún nho họ vẫn tha thiết với cuộc sông trong sạch, thanh cao nên họ cố giãi bày lòng mình:

“Đừng xáo nước đục đau lòng cò con”.

Tấm lòng cò, cò đã giãi bày nhưng “xáo trong” hay “xáo đục” vẫn là do “ông” quyết định. Ta chợt hiểu rằng: Không ít những con cò những con cò phải bị chết trong nựớc đục, đau lòng vì xã hội vô tình hay cố tình không hiểu, không thấy được điều đó. Từ bài ca dao giúp ta nhận rõ ra nỗi khổ của con người. Nó thể hiện tinh thần nhân đạo của nhân dân ta, để thông cảm trước những nỗi đau của người khác. Đồng thời ta cũng nhận ra một điều: Người Việt Nam ta đòi hỏi tinh thần mình, cuộc sống của mình, lịch sử của mình phải tuyệt đối sạch thơm không vẫn đục. Thật là cao cả và đẹp võ cùng ở hai câu cuối cùng.

Xem thêm:  Hãy chứng minh rằng nội dung chủ yếu của văn học từ thế kỉ X đến thế kỉ XV là tinh thần yêu nước, tinh thần quật khởi chống xâm lược

“Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con”…

Lời dặn dò nghe nghẹn ngào, đau xé tận ruột gan mà thiêng liêng biết đường nào khi nghe nhắc đến từ “cò con”… Chúng ta đang sống trong thời đại đổi mới, mà rộng cửa đón nhận nền văn minh thời đại của nhiều nước trên thế giới. Điều này là tất yếu để tiến bộ, nhất là về mặt khoa học kĩ thuật và đồng thời về mặt văn hóa, sự thay đổi ắt sẽ tiếp nhận nhiều cái mới nhưng chúng ta hãy giữ lấy cái đẹp, cái cao thượng ánh lên từ bài ca dao “Con cò mà đi ăn đêm” đã nêu trên. Đó chính là những nét đẹp cổ truyền thêm vào bản sắc mới của phong cách dân tộc ta hiện nay.

Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm – Bài làm 2

Ca dao, dân ca vốn là một phần không thể nào thiếu với người dân lao động của nước ta. Nó là người bạn thân thiết đồng hành cùng người nông dân trên cánh đồng bát ngát hình ảnh con cò con vạc là những hình ảnh vô cùng quen thuộc.

Hình ảnh cánh cò đối với người nông dân trở thành người bạn tri kỷ thân thiết. Trong ca dao, cánh có là hiện thân của người nông dân lao động chất phác, hiền lành, siêng năng, trong công việc ruộng nương đồng áng của mình.

Bài ca dao “Con cò mà đi ăn đêm” mượn hình ảnh tiếng kêu cảu con cò khoi lâm nạn để nói lên tâm trạng nỗi lòng của người dân lao động khi họ bị chèn ép bức bách nhưng họ vẫn muốn chết vinh còn hơn sống nhục.

Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao.

Ông ơi! ông vớt tôi nao,

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng.

Có xáo thì xáo nước trong,

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con.

Đọc bài ca dao ta có thể cảm nhận đây là hình ảnh của một bài cao dao ngụ ngôn ẩn ý độc đáo thể hiện lý tưởng sống của con người. Những con cò vì cuộc sống khó khăn, vì mưu sinh mà phải vất vả đi tìm kiếm thức ăn vào buổi tối không may gặp nạn, nhưng nó vẫn không nửa lời van xin tha mạng mà chỉ muốn mình được chết thanh bạch giữ được tâm hồn thanh cao, thanh danh của mình.

Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao

Ở đây nhân vật gặp nạn là con cò, đồng thời con cò trong bài ca dao, cũng là hình ảnh trọng tâm của toàn bài ca dao. Nhưng thực chất nó chính là hình ảnh của người nông dân lao động trong hoàn cảnh éo le, cay đắng của đời mình. Họ mong muốn được chết một cách trong sạch chứ không muốn sống nhục nhã.

Con cò vì muốn mưu sinh mà phải lặn lội mò cua bắt tép vào ban đêm, vì họ nghèo muốn kiếm miếng cơm manh áo nuôi gia đình để tồn tại, Người đọc cảm thấy vô cùng xúc động nghẹn ngào với những câu mở đầu thể hiện một con cò chăm chỉ, thương yêu người thân gia đình mình.

Vì cuộc sống mưu sinh con cò chịu cảnh đời vất vả lặn lội đêm hôm tìm kiếm kếsinh nhai. Con cò đã bị người ta bắt được những lời kêu van tha thiết của con cò làm người nghe cảm thấy vô cùng não lòng, những tiếng kêu thể hiện sự đau xót, van xin tới xé lòng.

Ông ơi! ông vớt tôi nao,

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng.

Có xáo thì xáo nước trong,

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con

Từ ông được nhắc đi nhắc lại nhiều lần, thể hiện cho giai cấp cầm quyền, những người có quyền lực có thể giúp đỡ thân phận của chú cò. Những người này là tầng lớp trên đại diện cho tầng lớp bóc lột của chếđộ cũ.

Xem thêm:  Trong nền văn học dân tộc có một số áng thơ văn ra đời vào những thời điểm trọng đại của đất nước, được coi là những tuyên ngôn độc lập của dân tộc. Hãy bàn luận về nội dung và tinh thần chung của các tác phẩm đó

Từ ông được nhắc lại đến ba lần, hai từ tôi được điệp lại như một nốt nhấn bi thảm của bài ca.
Con cò như một người nông dân lao động bị áp bức bóc lột vô cùng nặng nề, thảm cảnh của chú cò chính là cuộc sống cùng cực của người nông dân lao động khốn khổ.

Ông ơi! ông vớt tôi nao

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng

Có xáo thi xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con

Lời cầu xin của chú cò hoàn toàn

Lời khẩn cầu của còn có hoàn toàn không vì nhu cầu ham sống sợ chết mà muốn thể hiện tấm lòng trinh bạch, muốn có một cái chết trong sạch, không bị vấy bẩn. Rõ ràng trong lời phân trần này con cò không sợ chết mà con cò muốn đem cái chết để thể hiện tấm lòng trinh bạch, trong sạch của mình khi lỡ chân rơi vào ngõ cụt của cuộc sống.

Con cò đi ăn đêm nhưng con cò không phải kẻ làm việc gì trái với lương tâm mà con cò vô cùng lương thiện. Hình ảnh con cò trong bài ca dao là hình ảnh ẩn dụ thể hiện hình ảnh người nông dân một nắng hai sương, vất vả lam lũ trên đồng để tìm kiếm sự mưu sinh.

Nhưng không may cho con cò đã bị cảnh bất hạnh éo le xảy chân ngã xuống ao, hoạn nạn, khiến cho con cò con gặp phải cuộc sống bất trắc. Nhưng trước lúc ra đi chú cò vẫn thể hiện rõ tấm lòng của mình muốn van xin cho mình một cái chết trong sạch. Con cò trong bài ca dao thể hiện tình cảm “đói cho sạch rách cho thơm”

Qua bài ca dao “Con cò mà đi ăn đêm” tác giả dân gian đã nêu lên một triết lý sống nhân sinh tuyệt đẹp ca ngợi tâm hồn nhân hậu, thật thà trong sáng của người nông dân lao động, thà chết vinh còn hơn sống nhục.

Trong cuộc sống con người có những lúc chúng ta gặp khó khăn gặp những bất trắc nhưng chính lẽ sống cao đẹp, tâm hồn cao quý của con người mới là điều khiến cho chúng ta cần phải gìn giữ.

Đọc xong bài ca dao “Con cò mà đi ăn đêm” chúng ta càng cảm thấy nể phục những người nông dân lao động. Tuy cuộc sống vô cùng vất vả nhưng họ vẫn giữ tâm hồn trinh bạch, sống trong sạch giữ gìn đạo đức của mình. Thể hiện tinh thần đáng quý gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn, đói cho sạch rách cho thơm của người xưa.

Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm – Bài làm 3

Nếu như tục ngữ được ví như “túi khôn” của nhân dân thì những câu dao chính là một trong những bài ca mang được những tâm tư tình cảm của người Việt buồn man mác như kể về thân phận của một con người. Và một trong những bài cai dao như cũng đã gắn liền với những lời ru như:

Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao.

Có thể nói được rằng cũng chỉ đọc hai câu lục bát thôi ta có thể hình dung được cảnh cụ thể, sinh động mà nhân vật trọng tâm lại là “con cò đi ăn đêm”

Thông thường ta như cũng biết được rằng thì cò đi kiếm ăn vào ban ngày, ở đây tại sao cò phải đi ăn đêm? Qủa thật với chi tiết này thì người đọc có thể tự trả lời bỏi vi cò nghèo, gia đình cò không đủ thức ăn để sinh sống. Qua đây ta dường như cũng đã thấy được chính ở việc mở đầu, bài ca dao đã gợi được sự thông cảm, cuốn hút. Thế rồi ta như cũng có thể cảm nhận được rằng với từ “mà” ta nghe như nửa thương xót, và câu ca dường như nửa như trách móc đồng thời cũng muốn giới thiệu trước điều bất thường sẽ xảy ra đó chính là câu:

Đậu phải cành mềm lộn có xuống ao

Dễ dàng có thể nhận được ra đó chính là chi tiết “lộn cổ xuống ao” đã đưa chúng ta đến giai đoạn chính căng thẳng nhất. Thế rồi ta như thấy được có những từ ngữ “đậu phải”, “lộn cổ” nghe thật xót xa, đau lòng. Trong bài ca dao dường như ta thấy được cò không chỉ buồn vì cái chết đang kế bên mà còn buồn vì tất cả như quay lưng đi, như trách móc cò. Thông qua đây cũng chính là nhờ nghệ thuật dùng từ độc đáo tác giả đã giúp chúng ta cảm thông với tâm sự của cò đó chính là những câu:

Xem thêm:  Bình luận về lời ăn tiếng nói của học sinh

“Ông ơi! Ông vớt tôi nao

Tôi có lòng nào, ông hãy xáo măng

Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng, cò con.

Người đọc, người nghe như cũng sẽ cảm nhận được từ “ông” mà con cò gọi ta có thể hiểu như đó là tác giả. Và hơn nữa đó cũng chính một người duy nhất chứng kiến cảnh đau thương đó. Nếu như mà chúng ta cho “con cò” là tượng trưng cho nhân dân lao động nghèo khổ, đồng thời cũng như bị bóc lột nặng nề. Con cò lúc này đây dường như cũng phải đi kiếm ăn vào ban đêm thì “ông” cũng có nghĩa là nhân dân, đồng thời cũng chính là người dân chứng kiến một người khác gặp nạn và nghe được lời khan khoản.

“Ông ơi! Ông vớt tôi nao”

Dễ nhận thấy được cũng chính là những lời khẩn cầu của cò hoàn toàn không phải vì sự sống mà muốn giãi bày tâm lòng trong sạch của mình đó chính là câu:

“Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng”

Rõ ràng, ta như cũng có thể nhận biết được là cò không sợ chết mà cò muốn đem cái chết của mình để chứng minh cho tấm lòng trong sạch khi mà con cò này lại bị sa vào đường cùng ngõ cụt, ước muốn sau cùng của cò là:

Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục dau long cò con.

Con cò có một mong muốn đó chính là việc như muốn chết trong “nước trong”. Dường như nếu phải chọn một trong hai cái chết, cò vẫn xin đứng để cho cò chết trong “nước đục”. Qủa thực ta như thấy được đó cũng chính là điều đau đón, tủi lòng. Người đọc cũng có thể nhận thấy được chi tiết “cỏ con” khiến ta có suy nghĩ. Đồng thời cũng có thể được hiểu đây là một con cò còn bé chưa đủ lông cánh vừa mới lớn lên, tập tênh đi kiếm ăn để sống, và lúc này lại chưa hiểu biết gi nhiều nên lầm lỡ “đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao”. Hoặc người đọc cũng có thể hiểu được “cò con” lá thế hệ sau mà khi chết con cò không muốn cho thế hệ mai sau phải “đau lòng”.

“Đừng xáo nước đục đau lòng cò con”.

Ta dường như cũng đã thấy được tấm lòng cò, cò đã giãi bày nhưng “xáo trong” hay “xáo đục” vẫn là do “ông” quyết định. Ngay lúc này đây ta như cũng đã chợt hiểu rằng đó chính là không ít những con cò những con cò phải bị chết trong nựớc đục. Và như cũng đã cảm thấy thật đau lòng vì xã hội vô tình hay cố tình không hiểu, không thấy được điều đó. Từ việc phân tích bài ca dao “Con cò mày đi ăn đêm” như cũng đã giúp ta nhận rõ ra nỗi khổ của con người. Nó dường như cũng đã thể hiện tinh thần nhân đạo của nhân dân ta. Hơn nữa bài ca dao dường như đã để thông cảm trước những nỗi đau của người khác. Đồng thời ta cũng nhận ra một điều ở đây đó chính là: Con người Việt Nam ta đòi hỏi tinh thần mình, cuộc sống của mình, hay còn chính lịch sử của mình phải tuyệt đối sạch thơm không vẫn đục. Thật là cao cả và đẹp võ cùng ở hai câu cuối cùng đó là câu:

“Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con”…

Qủa thật ta như thấy được chính lời dặn dò nghe nghẹn ngào, dường như lời dặn này cũng như đã đau xé tận ruột gan mà thiêng liêng biết đường nào khi nghe nhắc đến từ “cò con”. Không ai có thể phủ nhận được chính cái cao thượng ánh lên từ bài ca dao “Con cò mà đi ăn đêm” đã nêu trên. Và đồng thời ta dường như cũng đã biết được rằng đó cũng chính là những nét đẹp cổ truyền thêm vào bản sắc mới của phong cách dân tộc ta hiện nay và ngàn đời sau.

Cảm ơn các bạn các bạn vừa đọc xong top những bài làm văn Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm hay nhất. Chúc các viết cho mình một bài văn Phân tích bài thơ con cò đi ăn đêm thật hay và đạt được kết quả cao.